ગઝલ -રવીન્દ્ર પારેખ

કોની વાતે તું ભરમાઈ ? કોણ કબૂલે એ સચ્ચાઈ ? હું ઝાકળ છું, તું આંસુ છે, તારે મારે શી સરસાઈ ? કોણ છૂટું પડતું કોનાથી, વાત મને એ ના સમજાઈ. આ તો તેજ વગર બળવાનું, એનું નામ જ અખ્ખર ઢાઈ. જળનાં ટીપાં જેવી યાદો, વધતાં વધતાં થૈ દરિયાઈ. હોય ન જ્યારે પણ તું સાથે, હાથવગી મારે તન્હાઈ. મારે બદલે યાદ મને તું, મારે બીજી કઇ અખિલાઈ ? -રવીન્દ્ર પારેખ વાંચતાવેંત [...]

ઋણાનુબંધ પાછો નીકળ્યો – ધૂની માંડલિયા

માછલી સાથે જ દરીયો નીકળ્યો,
લ્યો ઋણાનુબંધ પાછો નીકળ્યો.

ચાંદની સમજી અમે મુઠ્ઠી ભરી,
મૂઠ ખોલી ત્યાં જ તડકો નીકળ્યો.

સાંજ પડતાંયે ફર્યુ ના એટલે,
શોધવા પંખીને માળો નીકળ્યો.

હુંજ મારા ભાર થી થાકી ગયો,
હું હતો એ ‘હું’ જ ખોટો નીકળ્યો.

આશરો કેવળ નદીને જે હતો,
એક દરિયો એય ખારો નીકળ્યો.

થોભવાનો થાક વસમો હોય છે,
માર્ગ સમજ્યો એ ઉતારો નીકળ્યો

આગીયાઓ ઉજળા છેકે પછી-,
વેશ બદલી સૂર્જ ઊડતો નીકળ્યો.

- ધૂની માંડલિયા

Share on Facebook

अल्लाह मियाँ : चिनू मोदी “इर्शाद”

ये हमारा है मकाँ, अल्लाह मियाँ आप का तो आसमाँ, अल्लाह मियाँ आपने बातें करी हम से कभी ? आप क्यों है बेजुबां, अल्लाह मियाँ आप के नक़्शे कदम कैसे चले ? छोड़ते है कब निशाँ, अल्लाह मियाँ ? जिस्म का गुलजार मुरजाता रहा आप कैसे बागबाँ, अल्लाह मियाँ ? एक पर्दा हो तो उसको [...]

હોય છે…!

જિંદગી થઈ અવતરેલી હોય છે એ તરસ, છળથી મઢેલી હોય છે આમ સુક્કા લાગતા પેટાળમાં કોઇ સરિતા ઊતરેલી હોય છે છે અજાણ્યું કોણ એ વૈભવ થકી ? ફળસભર ડાળી નમેલી હોય છે છે હજૂ આજેય પડછાંયો અજય કદ મુજબ હદ વિસ્તરેલી હોય છે નામ આપ્યું હોય ઈચ્છાનું ભલે પણ,અનિચ્છા વર્ણવેલી હોય છે ! કાચઘરમાં કેદ [...]

મળી આવે : હિતેન આનંદપરા

સૂકાયેલી નદીના ક્યાંકથી પગરણ મળી આવે, વિખૂટું થઈ ગયેલું એ રીતે એક જણ મળી આવે. ઘણા વરસો પછી, વાંચ્યા વગરની કોઈ ચિઠ્ઠીમાં, ‘તને ચાહું છું હું’ બસ આટલી ટાંચણ મળી આવે. ફરે છે એક માણસ ગોધૂલી વેળા આ સડકો પર, કદાચિત ગામનું છૂટું પડેલું ધણ મળી આવે. મને બહુ થાય છે ઇચ્છા કે હું પાદર [...]

શબદચોકમાં રે ! – અશરફ ડબાવાલા

માએ મનને ગજાવ્યાં ગઝલગોખમાં રે !
માએ અમને તેડાવ્યા શબદચોકમાં રે !

લાય લોહીમાં જગાવી અલખ નામની ને;
અમને રમતા મેલ્યા છે ગામલોકમાં રે !

મારું ઉપરાણું લઈને આ આવ્યું છે કોણ ?
હૈયું છલકે ને હરખ ઊડે છોળમાં રે !

પહોંચું પહોંચું તો ઠેઠના ધામે હું કેમ ?
લાગી લાગીને જીવ લાગ્યો પોઠમાં રે !

રહે જાતરા અધૂરીને ને ફળતો જનમ;
એવો મંતર મૂક્યો છે કોણે હોઠમાં રે !

મારે પીડાની મા કેવી હાજરાહજૂર !
કાં તો ડૂમે દેખાય કાં તો પોકમાં રે !

જેની નેજવાના ગઢ ઉપર દેરી બાંધી;
એની ગરબી ગવાય રોમેરોમમાં રે !

– અશરફ ડબાવાલા

————–
ધવલભાઇ આ ગઝલ માટે કહે છે :
તળપદા શબ્દોનો પ્રયોગ છતાં પણ ગઝલ આધુનિક છે. ગઝલનો ઉપાડ જ બહુ મઝાનો છે. ને છેલ્લો શેર તો મારો પ્રિય છે : મન અને તન પર – રોમેરોમ પર – સવાર થઈ જાય એ જ (શબ્દની) ખરી લગની કહેવાય. સતત મનમાં રહેતી-રમતી વાત માટે ‘નેજવાના ગઢ પર દેરી બાંધી’ એવો મઝાનો પ્રયોગ તરત જ ગમી જાય છે. ( આભાર - લયસ્તરો)

————-

અને હા….. સાથે એક અગત્યની જાહેરાત (Press Note as provided by Chicago Art Circle)

ફ્રેન્ડ્ઝ ઓફ શિકાગો આર્ટ સર્કલ યોજે છે
“શબ્દ અને સંગીતનો મહોત્સવ”

શિકાગોના મશહૂર તબીબ ડો. અશરફ ડબાવાલા એક હાથે પ્રિસ્ક્રિપ્શન ને બીજા હાથે કવિતા લખે છે. અશરફ ડબાવાલાની ગઝલો ગુજરાત તેમ જ અમેરિકામાં સમાનભાવે સમાદર પામી છે. તેમને ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદનું પારિતોષિક, ગુજરાત રાજ્ય સાહિત્ય અકાદમીનો પુરસ્કાર, ગુજરાત લિટરરી એકેદમી ઓફ નોર્થ અમેરિકાનું ચુનીલાલ વેલજી પારિતોષિક અને વિખ્યાત નાટ્યસંસ્થા “આઇએનટી” નો કલાપી એવોર્ડ પ્રાપ્ત થયાં છે. તેમનો કાવ્યસંગ્રહ “ધબકારાનો વારસ” ગુજરાતની યુનિવર્સિટીઓમાં ભણાવાય છે. તેમની નિગેહબાની હેઠળ છેલ્લાં ૧૫ વર્ષોથી સાહિત્ય, સંગીત અને કલાના વિવિધ અને લોકપ્રિય કાર્યક્રમો રજૂ કરતી સંસ્થા “શિકાગો આર્ટ સર્કલ” અવારનવાર અમેરિકાના વિશિષ્ટ ભારતીયોને બિરદાવે છે. તે “શિકાગો આર્ટ સર્કલ”ના ઉત્સાહી મિત્રો હવે એવા અલબેલા શાયર ડો. ડબાવાલાને બિરદાવવા ગુજરાતી શબ્દ અને સંગીતનો બે દિવસનો મનોરંજક તેમ જ કર્ણરંજક કાર્યક્રમ યોજી રહ્યા છે. શનિવાર, તારીખ ૭મી ઓગષ્ટ ૨૦૧૦ની સાંજે ૬:૩૦ વાગ્યાના એક ભવ્ય “આંતરરાષ્ટ્રીય કવિ સમેલન”માં શ્રી અશરફ ડબાવાલાની કાવ્યપ્રવૃત્તિને બિરદાવવામાં આવશે, અને તે ઉપલક્ષ્યે ભારતથી આમંત્રિત કવિઓ ચિનુ મોદી, અનિલ જોષી, વિનોદ જોષી, કૃષ્ણ દવે અને અમેરિકાના ચંદ્રકાન્ત શાહ, અશરફ ડબાવાલા, મધુમતી મહેતા, પ્રીતમ લખલાણી, અબ્દુલ વહીદ “સોઝ”, કમલેશ શાહ, ભરત દેસાઈ અને અન્ય મહેમાન કવિઓ પોતાની કૃતિઓ પેશ કરશે. આ સભામાં અતિથિ વિશેષ તરીકે નિમંત્રિત છે મધુ રાય, રામ ગઢવી, મધુસૂદન કાપડિયા અને નરેન્દ્ર લાખાણી.

રવિવાર તારીખ ૮મી ઓગષ્ટ ૨૦૧૦ની સાંજે ૪:૩૦ વાગ્યે આયોજીત “સંગીત સંધ્યા”માં ન્યુજર્સીના પ્રો. મધુસૂદન કાપડિયાનું તેમની અવિરત સાહિત્યસેવા બદલ, કેલિફોર્નિયાનાં જયશ્રીબહેન ભક્તાનું તેમના સાહિત્યિક બ્લોગ “ટહૂકો” (www.tahuko.com) થકી કરાતી કાવ્યસેવા બદલ, અને ઇલિનોઈ સર્કિટ કોર્ટ(શિકાગો)નાં જજ કેતકિ શ્રોફનું તેમની સિદ્ધિઓ બદલ સન્માન કરાશે. આ પ્રસંગ ઉજવવા ગુજરાતી સંગીતવિશ્વના લોકપ્રિય કલાકારો શ્યામલ, સૌમિલ, અને આરતી મુન્શી પેશ કરશે ગીત, ગઝલ અને હાસ્યસભર સંગીતની રમઝટ.

આ ઉત્સવ ઉજવાશે 435 નોર્થ રાઉટ 59, બાર્ટલેટ, ઇલિનોઈ 60103 (ફોન 630-837-1077) સ્થિત રમણીય જૈન સેન્ટર ઓડિટોરિયમમાં. કાર્યક્રમના આયોજકો કહે છે કે સાચી શોભા તો તેના પ્રેક્ષકો જ છે. અમે દેશ પરદેશથી ઉત્તમ ચીજો પેશ કરીએ જ છીએ અને આશા છે કે સાહિત્ય અને સંગીત રસિકો ઊલટથી ભાગ લેશે અને કાર્યક્રમને, અશરફને બિરદાવશે.

આ કાર્યક્રમની ટિકિટો છે: ૭મીનું કવિ સંમેલન તથા અલ્પાહાર - $10, $25, VIP($50); ૮મીની સંગીત સંધ્યા સાથે ડિનર - $25, $35, VIP($50); બંને દિવસની સંયુક્ત ટિકિટ - $25, $50, VIP($100).

ટિકિટ તેમ જ વધુ માહિતી માટે વીરેશ ચાંપાનેરી 847-566-2029; નિશા કપાસી 847-757-6342; ઉત્પલ મુન્શી 224-578-5100; મુકુન્દરાય દેસાઈ 847-803-9560 અથવા હોરાઇઝન મેડિકલ સેન્ટર (લીના) 847-490-0600

Share on Facebook

રોશની થઈ આંખમાં અંજાય છે – અમિત ત્રિવેદી

રોશની થઈ આંખમાં અંજાય છે નવ્ય રૂપે તું જ તો વંચાય છે. તું અમાસી રાતમાં શોધી શકે શોધવાની રીત શું અટવાય છ? સાંજ પડતાં સૂર્ય શણગારો સજે આપણી આ પ્રીત લ્યો છલકાય છે. હાથમાં તારા હશે કોની ધજા ? એજ શંકાઓ અહીં ડંખાય છે. હોઠ પર અફવા ચઢી રંગીન થઈ એનો તું અસ્વાર થઈ ખોવાય [...]

મૌસમનું ખાલી નામ છે – તુષાર શુક્લ

સ્વરાંકન: ક્ષેમુ દિવેટિયા
સ્વર: શ્યામલ – સૌમિલ મુનશી

મૌસમનું ખાલી નામ છે, આ તારું કામ છે
રંગોની સુરાહીમાં સુગંધોના જામ છે.

વરસે છે વાદળોથી જે એ તારું વ્હાલ છે,
નખશીખ જે ભીંજાય છે એ હૈયાનું ગામ છે.

શોધીશ તોયે નહીં મળે નકશામાં એ તને,
નકશાની બહારનું છે એ સપનાનું ગામ છે.

હેમંતને, વસંતને વર્ષાની વાત ક્યાં?
તારા જ છે સ્વરૂપ ને તારો દમામ છે.

આને જ તે કહેતા હશે દીવાનગી બધાં,
કોઈ પૂછે ને કહી ના શકું વાત આમ છે.

મઝા મૂકીને દોડતો દરિયો એ આંબશે
રેતીમાં આંગળીથી લખ્યું એનું નામ છે.

ભીની અજાણી ભીંત પરની લીલમાં હજુ,
ગઈકાલે કોતર્યું હતું એ કોનું નામ છે?

મૌસમ તારી યાદની મૌસમ બની ગયી,
મક્તાના શેરમાં હવે છેલ્લી સલામ છે.

અભિસારિકા ગઝલ : જવાહર બક્ષી

( અભિસારિકા ) સાજણ તારી વાટમાં, બંધનનો વિસ્તાર, આકાશ ઊગ્યું આંખમાં, પગમાં ઊગ્યા પ્‍હાડ. પગમાં ઊગ્યાં પ્‍હાડ, નીકળું નદી થઇને, અધવચ્ચે રોકે મને, પડછાયાનાં ઝાડ. પડછાયાનાં ઝાડ સ્‍હેજ પણ વ્‍હેમાયે નહિં ! એમ તળેથી સરકતાં વહ્યે જાઉં એકધાર. વહ્યે જાઉં એકધાર ભિન્ન સંજોગો વચ્ચે, પળભરમાં કાંઠે વસે પરિસ્થિતિનું ગામ. પરિસ્થિતિનું ગામ પારદર્શક છે આખું, મને [...]

વીજળી છે કે કોઈના દસ્તખત ! – રવીન્દ્ર પારેખ

(photo: TrekEarth.Com)

ડૂબવાનું હોય જાણે કે જગત,
એટલો વરસાદ વરસે છે સખત.

બારણાં, બારી બધું વરસાદનું,
ને ઉપર વરસાદની એકાદ છત.

જળ ભલે આપે મને વરસાદ તું-
લે, ઉમેરી અશ્રુ આપું છું પરત.

હોય કોરું તોય હું તરબોળ છું,
યાદમાં એવું બધું તો હસ્તગત.

હું મને મળવા મથું પણ ના મળું,
એટલો વરસાદ વચ્ચે છે સતત.

ના કશેથી આવવું કે ના જવું -
ને ઉપરથી જાય ના ભીનો વખત.

શક્ય છે એ રીતથી મળવું બને,
લે; લખ્યો આજે મને એકાદ ખત.

સાવ લીલું ઘાસ ફેલાયું બધે,
દેવકાવ્યોની ખૂલી છે હસ્તપ્રત.

ભીની આંખે કેમ ઉકેલું કહે,
વીજળી છે કે કોઈના દસ્તખત !

-રવીન્દ્ર પારેખ

Share on Facebook

વરસાદ છે… ‘સાગર’ રામોલિયા

ઝૂમો, સખી ઝૂમો! અહીં વરસાદ છે, ખુલ્લા મને ઘૂમો! અહીં વરસાદ છે. ચારે દિશા ચારો તરફ ઘેલી બની, ધીમે રહી ચૂમો! અહીં વરસાદ છે. મંડાય પડ્યો છે ઝડીરૂપે હવે, પાડો તમે બૂમો! અહીં વરસાદ છે. લૂંટાય છે કુદરતતણી છોળો બધે, છોડો હવે રૂમો! અહીં વરસાદ છે. બાકી રહેશો તો જશે ‘સાગર’ મજા, આવે પછી ડૂમો! [...]

જીવી લઈશું – મહેક ટંકારવી

આજે સંભાળીએ લેન્કેશાયરના જાણીતા શાયર શ્રી મહેક ટંકારવીની (ગુજરાતી રાઈટર્સ ગિલ્ડ, યુકેના પ્રમુખ) ગઝલ એમનાં તરન્નુમમાં. ગઝલ મોકલી આપવા માટે પંચમભાઈનો ખુબ ખુબ આભાર.

આ ઝિંદગીની ચાર ઘડી એ રીતે જીવી લઈશું,
બે ઘડી હસી લઈશું, બે ઘડી રડી લઈશું.

બે દિવસ તમન્નામાં, બાકી બે પ્રતીક્ષામાં,
બાદશાહ ઝફર માફક આહ પણ ભરી લઈશું.

આ નફરતોની નગરીમાં પ્રેમ ગીત ગાવું છે,
ભરબજારે મજનૂ થઈ તૂ હિ તૂ કરી લઈશું.

બોજ વાસ્તવિકતાનો થઈ જશે અસહ્ય જ્યારે,
આંખ બે ઘડી મીંચી સ્વપ્નમાં સરી લઈશું.

હો કિનારા પર આંધી કે પછી હો મઝધારે,
નામ આપનું લઈને સાગરો તરી લઈશું.

નામ, ઠામ ના પૂછો… ઓળખી તમે લેશો,
મહેફિલે ‘મહેક’ થઈને જ્યારે મઘમઘી લઈશું.

આપણે…રત રહ્યાં !

આપણે બસ આપણામાં રત રહ્યાં ધૂંધવાતા તાપણામાં રત રહ્યાં કોઇવેળા ભાનમાં આવ્યા હશું મોટેભાગે, ધારણામાં રત રહ્યાં ! કંઇ રહ્યું નહીં પર્વ જેવું ,છેવટે પાછલા સંભારણામાં રત રહ્યાં જેટલું  ભરતા ગયા- ખાલી થયું છિદ્રશાળી ઠામણામાં રત રહ્યાં ! ભૂલમાંથી કોઇ  કંઇ શીખ્યું જ નહીં વળ ચડેલા તાંતણામાં રત રહ્યાં ! એક આંખે આંસુ, બીજીમાં હરખ [...]

અધૂરી છે – ડો. રઈશ મનીઆર

જે વ્યથાને અડકે નહીં એ કલા અધૂરી છે જે કલમથી ટપકે નહીં એ વ્યથા અધૂરી છે પાત્ર પણ વલણ કેવું આત્મઘાતી રાખે છે એ ય ના વિચાર્યુ કે વારતા અધૂરી છે ભક્ત રઝળે અંધારેને ઝળાંહળાં ઇશ્વર આપણે તો કહી દીધું દિવ્યતા અધૂરી છે સૌનું એ જ રડવું છે, જામ કેમ અડધો છે? સાવ સીધું કારણ [...]

પંખીઓ જેવી તરજ : ભરત વિંઝુડા

( પોતપોતાનો સૂરજ ) પોતપોતાનો સૂરજ લઈ નીકળ્યાં, માપસરની સૌ સમજ લઈ નીકળ્યાં. વસ્ત્ર ખંખેરો તો ખંખેરાય તે, ઊડતી થોડીક રજ લઈ નીકળ્યાં. આપણે ઘડિયાળના કાંટાની જેમ, માત્ર ફરવાની ફરજ લઈ નીકળ્યાં. એક પગ અટકે ને ચાલે છે બીજો, લાલ-લીલા બેઉ ધ્વજ લઈ નીકળ્યાં. શબ્દને મૂકી દઈને કોશમાં, પંખીઓ જેવી તરજ લઈ નીકળ્યાં. – ભરત [...]

પહેલી હેલી પછી – ઉશનસ્

પ્હેલા મેઘે અજળ ઉજડેલી સીમે રંગ લીધો !
ભીંજાયેલી ધરતી ઊઘડી શી ભીને વાન રમ્ય !
ધોવાઈને નીલમ સરખા જાંબલી ડુંગરાઓ !
વ્હેવા માંડ્યા ઘવલફીણના ફૂલગુચ્છે ઝરાઓ !

બીડે ઝીણું મખમલ ફૂટ્યું કો રહસ્યે અગમ્ય !
જેવી હેલી શમી, કંઈક ખેંચાઈ જ્યાં મેઘજાળ
ત્યાં ડોકાતો ગગનપરીનો શો બિલોરી મહાલ !
આભા ભીની ચકરઈ રહી પૃથ્વી યે સ્નિગ્ધઘેરી

જેમા પ્હેલાં સલિલ પુરકાસારનાં યે સુનેરી !
પ્હેલી હેલી પછીથી ઊઘડે પંકમાં યે પ્રસાદ
થોડું નીલું ગગન ખૂલતાં રંગ લેતો વિષાદ :
વાછંડોની-નયનજલશી-વ્યોમ વ્યાપી ભીનાશો
ધીમેધીમે પ્રગટતું ધનુ ઇન્દ્રનું અદ્રિશૃંગે,
સાતે વર્ણે વિકસતી ન શું વ્યોમમાં કોઈ યાદ.

- ઉશનસ્

Share on Facebook

શ્રાવણ હશે તો ચાલશે ! – ભરત ભટ્ટ ‘તરલ’

કોઈ પણ કારણ હશે તો ચાલશે ! સાવ સુક્કું રણ હસે તો ચાલશે ! આ હ્રદયના બારસાખે મૂકવા; આંસુનું તોરણ હશે તો ચાલશે ! રંગની મારે કશી પરવા નથી; એકલો ફાગણ હશે તો ચાલશે ! સાવ હું ભીંજઉં નહિ તો કૈં નહિ; આંખમાં શ્રાવણ હશે તો ચાલશે ! તું યુગોની જિંદગી જીવે ભલે; પણ ‘તરલ’ને [...]